Tác giả tấm ảnh là Tadashi Okubo, làm việc tại tờ Yomiuri Shimbun. Thời gian chụp vào khoảng 7 giờ sáng 13-3 tại thành phố Ishinomaki, đông bắc Nhật Bản. Yuko khi ấy đang dõi mắt về phía nhà trẻ Mizuho số 2 nơi cậu con trai Raito 4 tuổi của cô theo học. Gần 2 ngày sau thảm họa, cô vẫn chưa tìm ra tung tích con mình.
Yuko Sugimoto trong tấm ảnh đã thành biểu tượng của thảm họa kép tại Nhật. Ảnh: Reuters/Yomiuri Shimbun
“Lúc đó, tôi nghĩ hy vọng sống của con mình là 50-50. Có người nói tụi nhỏ ở nhà trẻ đã được cứu, nhưng cũng có người bảo chúng đã bị sóng thần cuốn trôi” – Yuko nhớ lại.
Năm nay 29 tuổi, Yuko sinh ra và lớn lên ở Ishinomaki, thành phố có 150.000 dân và nổi tiếng với nghề đánh cá và bến cảng. Ngọn sóng thần hung dữ theo sau trận động đất 9 độ Richter một năm về trước đã cuốn phăng sinh mạng của khoảng 3.800 người tại Ishinomaki. Đây là số người chết cao nhất tại một thành phố trong thảm họa ngày 11-3-2011.
Khi động đất xảy ra, Yuko đang giao thức uống. Cô cố gắng lái xe đến nhà trẻ của Raito nhưng sau đó phải bỏ cuộc để chạy trốn sóng thần. Trải qua một đêm trong xe, Yuko hội ngộ chồng vào sáng hôm sau và hai vợ chồng bắt đầu chạy đôn chạy đáo khắp các trung tâm sơ tán để tìm con. Ban đầu họ lái xe hơi. Hết xăng, họ chuyển sang chạy xe đạp. Chồng Yuko tìm được một chiếc thuyền và đưa cả hai đến nhà trẻ nhưng chẳng còn ai ở đó.
Lũ trẻ đứng trên nóc trường mẫu giáo Mizuho số 2, nơi Raito theo học
Đến ngày hôm sau, họ nghe được tin Raito cùng lũ trẻ đã được quân đội cứu khỏi nóc của nhà trẻ ngay buổi sáng xảy ra sóng thần. Yuko kể: “Khi tôi nhìn thấy Raito ở góc phòng, tôi òa khóc nức nở đến nỗi không còn nhìn thấy gì”.
Cô ôm chầm lấy con, kiểm tra tay chân rồi cả người Raito. Yuko thậm chí còn ngửi mùi của con để chắc chắn đó là Raito. Ôm con trong tay, Yuko thì thầm luôn miệng: “Cảm ơn trời đất! Cảm ơn trời đất”.
Gần một năm đã trôi qua, giờ đây Yuko đứng lại đúng nơi mà cô đã chong mắt tìm con. Khác là Yuko đang ghì chặt con mình với nụ cười trên môi. Sau lưng cô, con đường dốc thoai thoải đã sạch sẽ, xe cộ đang đừng chờ ở đèn tín hiệu.
Yuko cùng con trai tại đúng nơi cô đã đứng gần 1 năm trước. Ảnh: Reuters
Con đường sau lưng cô đã được dọn sạch. Ảnh: Reuters
Trường mẫu giáo Mizuho số 2 với biểu ngữ tiến về phía trước. Ảnh: Reuters
Tưởng như nụ cười là bằng chứng cho thấy cuộc đời của Yuko lại quay về quỹ đạo vốn có. Nhưng không phải! Đống đổ nát được dọn dẹp nhanh hơn Yuko nghĩ nhưng cô và gia đình tốn rất nhiều thời gian để tiếp tục sống.
Sóng thần đã dìm ngôi nhà mà vợ chồng Yuko xây dựng 4 năm trước đến tận tầng hai và lấy đi hầu hết tài sản của họ. Còn lại chỉ là món nợ 25 triệu yen phải trả tiếp. Bây giờ cả gia đình thuê nhà sống nhưng cũng chỉ năm sau là hết hạn thuê. Về lại nhà cũ đồng nghĩa với việc phải san phẳng nó để xây lại từ đầu.
“Hồi trước tôi yêu biển lắm, nhưng kể từ thảm họa, tôi chưa từng ra biển lần nào. Tôi muốn ở lại Ishinomaki nhưng phải càng xa biển càng tốt” – Yuko tâm sự.
Nhà của Yuko bị sóng thần nhấn chìm đến tầng 2. Ảnh: Reuters
Tài sản gần như mất cả, chỉ còn lại món nợ 25 triệu yen. Ảnh: Reuters
Yuko và Raito tưởng nhớ chú chó nhỏ của gia đình. Ảnh: Reuters
Dẫu gánh nặng nợ nần còn chồng chất, Yuko đã thay đổi thứ tự ưu tiên của đời mình. Trước đây cô làm việc chăm chỉ, kể cả trong kỳ nghỉ, nhưng bây giờ cô bỏ việc để dành thời gian nhiều hơn cho gia đình. Yuko chiêm nghiệm: “Mỗi ngày giờ đây đều quý giá với tôi. Tôi nhận ra rằng thời gian giành cho gia đình là quan trọng nhất. Mối liên kết giữa chúng tôi đã bền chặt hơn rất nhiều”.
