Từ dấu mốc lịch sử thống nhất Phật giáo Việt Nam năm 1981 đến những thành tựu Phật sự qua các nhiệm kỳ, diễn văn khẳng định vai trò của GHPGVN trong việc kế thừa truyền thống hộ quốc an dân, phát huy tinh thần đoàn kết, hòa hợp và đồng hành cùng dân tộc; đồng thời gửi gắm những định hướng, kỳ vọng đối với sự phát triển của Giáo hội trong chặng đường tiếp theo.
.jpg)
Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự GHPGVN Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1981–2026), diễn ra sáng 6/1/2026 tại Học viện Phật giáo Việt Nam TP.HCM
Trân trọng giới thiệu toàn văn diễn văn của Trưởng lão Hòa thượng.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!
Kính bạch chư Tôn đức Giáo phẩm Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam;
Kính bạch chư Tôn đức Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam;
Kính thưa quý vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam;
Kính thưa quý vị đại biểu, khách quý;
Kính thưa toàn thể Tăng Ni, đồng bào Phật tử Việt Nam ở trong nước và nước ngoài!
Hôm nay, trong không khí trang nghiêm và hoan hỷ, Giáo hội Phật giáo Việt Nam long trọng tổ chức Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội (07/11/1981 – 07/11/2026).
Đây là dịp để toàn thể Tăng Ni, Phật tử cùng ôn lại chặng đường lịch sử vẻ vang của Giáo hội; thành kính tưởng niệm công đức các bậc tiền bối hữu công; tri ân sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng, Nhà nước và Nhân dân; đồng thời khẳng định quyết tâm tiếp nối truyền thống đoàn kết, hòa hợp, phụng sự Đạo pháp và dân tộc.
Thay mặt Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tôi xin thành kính đảnh lễ chư Tôn đức Giáo phẩm; trân trọng gửi tới quý vị lãnh đạo, quý vị đại biểu, khách quý cùng toàn thể Tăng Ni, Phật tử lời chào mừng nồng nhiệt và lời cầu chúc sức khỏe, an lạc, cát tường.
Kính bạch chư Tôn đức!
Kính thưa quý vị!
Trải qua hơn hai nghìn năm hiện diện trên đất Việt, Phật giáo đã hòa quyện sâu sắc vào đời sống văn hóa, tinh thần của dân tộc, góp phần hình thành những giá trị đạo đức, nhân văn và truyền thống yêu nước của Nhân dân Việt Nam.
Từ thời Đinh, Tiền Lê đến các triều đại Lý - Trần, từ các phong trào chấn hưng Phật giáo đầu thế kỷ XX đến sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, Phật giáo Việt Nam luôn thể hiện tinh thần nhập thế, hộ quốc an dân, gắn bó với vận mệnh dân tộc.
Sau ngày đất nước thống nhất, nguyện vọng đoàn kết các tổ chức, hệ phái Phật giáo trong một Giáo hội chung đã trở thành tâm nguyện thiết tha của nhiều thế hệ Tăng Ni, Phật tử.
Từ ngày 04 đến ngày 07 tháng 11 năm 1981, tại chùa Quán Sứ, Thủ đô Hà Nội, Hội nghị đại biểu thống nhất Phật giáo Việt Nam đã được tổ chức với sự tham gia của chín tổ chức, hệ phái Phật giáo trong cả nước.
Ngày 07 tháng 11 năm 1981, Giáo hội Phật giáo Việt Nam chính thức ra đời, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử Phật giáo nước nhà: thống nhất về tổ chức, hòa hợp trong đa dạng truyền thống tu học, cùng chung lý tưởng phụng sự Đạo pháp và dân tộc.
Sự kiện lịch sử ấy là kết tinh của trí tuệ, đạo tâm và tinh thần vô ngã, vị tha của các bậc cao Tăng tiền bối, những người đã vượt qua mọi khác biệt để cùng xây dựng ngôi nhà chung của Phật giáo Việt Nam.
Trong giờ phút trang nghiêm này, chúng ta thành kính tưởng niệm và tri ân công đức của Đức Đệ nhất Pháp chủ Đại lão Hòa thượng Thích Đức Nhuận, Đức Đệ nhất Chủ tịch Hội đồng Trị sự Đại lão Hòa thượng Thích Trí Thủ cùng chư vị giáo phẩm tiền bối hữu công đã đặt nền móng cho sự nghiệp thống nhất Phật giáo và trải qua các nhiệm kỳ phát triển Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Kính thưa quý vị!
Bốn mươi lăm năm qua là chặng đường xây dựng, trưởng thành và không ngừng phát triển của Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
Từ những ngày đầu thành lập với nhiều khó khăn, Giáo hội đã từng bước kiện toàn hệ thống tổ chức, củng cố sự đoàn kết giữa các hệ phái, phát huy vai trò của Hội đồng Chứng minh, Hội đồng Trị sự và Ban Trị sự tại các địa phương; mở rộng các hoạt động Phật sự trên nhiều lĩnh vực.
Công tác Tăng sự, giáo dục, đào tạo Tăng Ni ngày càng được chú trọng; hệ thống các Học viện Phật giáo Việt Nam và trường Phật học được xây dựng, góp phần đào tạo những thế hệ Tăng Ni có đạo hạnh, trí tuệ và năng lực đảm đương Phật sự.
Hoạt động hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử không ngừng được đổi mới, đưa những giá trị từ bi, trí tuệ, nhân quả và đạo đức Phật giáo đến với đông đảo quần chúng Nhân dân.
Các hoạt động nghi lễ, văn hóa Phật giáo, bảo tồn di sản, trùng tu tự viện; thông tin truyền thông, nghiên cứu Phật học và truyền bá kinh điển đã góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
Đặc biệt, tinh thần từ bi cứu khổ của đạo Phật được thể hiện sinh động qua các hoạt động từ thiện và an sinh xã hội. Trong những thời điểm đất nước gặp khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, Tăng Ni, Phật tử luôn tích cực đồng hành cùng Nhân dân, chia sẻ khó khăn, góp phần xoa dịu những mất mát và khổ đau trong cuộc sống.
Trên lĩnh vực quan hệ quốc tế, Giáo hội đã mở rộng giao lưu, hợp tác với các tổ chức Phật giáo trên thế giới, góp phần nâng cao vị thế Phật giáo Việt Nam, thúc đẩy tình hữu nghị, hòa bình và hiểu biết giữa các dân tộc góp phần nâng cao vị thế, cơ đồ của Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.
Việc Việt Nam đăng cai tổ chức thành công 04 kỳ Đại lễ Vesak Liên Hợp Quốc, đặc biệt là Đại lễ Vesak năm 2025 tại Thành phố Hồ Chí Minh, cùng sự kiện cung nghinh Xá lợi Bồ tát Thích Quảng Đức, và Xá lợi Đức Phật từ Ấn Độ về Việt Nam, đã để lại những dấu ấn sâu sắc, khẳng định vị thế và uy tín của Phật giáo Việt Nam trong cộng đồng Phật giáo quốc tế.
Những thành tựu ấy là kết quả của tinh thần đoàn kết, hòa hợp, sự nỗ lực không ngừng của nhiều thế hệ Tăng Ni, Phật tử, cùng sự quan tâm, tạo điều kiện của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và sự đồng hành của Nhân dân.
Trong suốt chặng đường 45 năm, Giáo hội Phật giáo Việt Nam luôn kiên định phương châm “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội”, kế thừa truyền thống hộ quốc an dân, tích cực tham gia xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chúng ta nhận thức sâu sắc rằng Đạo pháp luôn gắn bó với dân tộc; sự hưng thịnh của Phật giáo không thể tách rời sự hòa bình, ổn định và phát triển của đất nước.
Đồng thời, Giáo hội luôn xác định rằng sức mạnh và sự trường tồn của Phật pháp trước hết phải được xây dựng trên nền tảng giới luật, đạo hạnh, trí tuệ và sự thanh tịnh, hòa hợp của Tăng đoàn.
Kính bạch chư Tôn đức!
Kính thưa quý vị!
Bước vào giai đoạn phát triển mới, đất nước đang đứng trước những thời cơ và vận hội lớn, đồng thời phải đối diện với nhiều thách thức trong bối cảnh thế giới biến đổi nhanh chóng.
Trước yêu cầu của thời đại, Giáo hội Phật giáo Việt Nam cần tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, không ngừng đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả Phật sự, nhưng luôn giữ vững những giá trị cốt lõi của giáo pháp Đức Phật.
Trước hết, phải tiếp tục củng cố khối đoàn kết, hòa hợp, giữ gìn sự thống nhất trong đa dạng của các truyền thống, hệ phái Phật giáo; coi đây là nền tảng và sức mạnh nội sinh của Giáo hội.
Đặc biệt coi trọng công tác giáo dục, đào tạo Tăng Ni, lấy giới luật làm nền tảng, lấy trí tuệ làm sự nghiệp, lấy tinh thần phụng sự làm phương châm hành động.
Tiếp tục đổi mới công tác hoằng pháp, hướng dẫn Phật tử, quan tâm đến thế hệ trẻ, đưa những giá trị đạo đức, từ bi và trí tuệ Phật giáo vào đời sống xã hội; phát huy tinh thần nhập thế, tích cực tham gia các hoạt động an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, và xây dựng đời sống văn hóa lành mạnh.
Đồng thời, đẩy mạnh giao lưu, hợp tác Phật giáo quốc tế, phát huy bản sắc Phật giáo Việt Nam, góp phần thúc đẩy đối thoại, hòa hợp và hòa bình trên thế giới.
Kính thưa quý vị!
Bốn mươi lăm năm trước, các bậc tiền bối đã đặt nền móng cho ngôi nhà chung Giáo hội Phật giáo Việt Nam bằng trí tuệ, đạo tâm và tinh thần đoàn kết, hòa hợp.
Bốn mươi lăm năm sau, thế hệ chúng ta có trách nhiệm kế thừa, gìn giữ và phát huy di sản cao quý ấy, để Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh, xứng đáng với công đức của các bậc tiền nhân và niềm tin của Tăng Ni, Phật tử.
Nhìn lại quá khứ để tri ân, nhận thức hiện tại để hành động và hướng tới tương lai bằng trí tuệ, niềm tin và trách nhiệm. Đó chính là ý nghĩa sâu sắc của Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam hôm nay.
Tôi kêu gọi toàn thể Tăng Ni, Phật tử Việt Nam ở trong nước và nước ngoài tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, hòa hợp; tinh tấn tu học, giữ gìn giới luật, tăng trưởng đạo hạnh; chung sức xây dựng Giáo hội ngày càng trang nghiêm, vững mạnh, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.
Mỗi vị Tăng Ni hãy là một tấm gương về đạo hạnh và trí tuệ. Mỗi người Phật tử hãy là một nhân tố tích cực trong gia đình và xã hội. Mỗi ngôi chùa hãy thực sự là nơi nuôi dưỡng đời sống tâm linh, giáo dục đạo đức và lan tỏa lòng từ bi, nhân ái trong cộng đồng.
Nhân dịp trọng đại này, thay mặt Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, tôi trân trọng tri ân sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các cấp chính quyền, các tổ chức và đồng bào Nhân dân đối với Giáo hội trong suốt 45 năm qua.
Với niềm tin vững chắc vào sự gia hộ của Tam bảo, sự chứng minh của chư Tôn đức Giáo phẩm, sự đoàn kết hòa hợp của toàn thể Tăng Ni, Phật tử và sự đồng hành của Nhân dân, chúng ta tin tưởng rằng Giáo hội Phật giáo Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển vững mạnh, hoàn thành sứ mệnh phụng sự Đạo pháp, phục vụ dân tộc, góp phần xây dựng một thế giới hòa bình, an lạc và hạnh phúc.
Nguyện cầu quốc thái dân an, thế giới hòa bình, chúng sinh an lạc, Phật pháp trường tồn.
Kính chúc chư Tôn đức pháp thể khinh an, tuệ đăng thường chiếu, Phật sự viên thành.
Kính chúc quý vị lãnh đạo, quý vị đại biểu, khách quý cùng toàn thể Tăng Ni, Phật tử sức khỏe, an lạc và hạnh phúc.
Kính chúc Đại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành tựu viên mãn!
Nam mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát!
