Truyền thông Phật giáo Việt Nam sau 15 năm: Từ tin Phật sự đến kết nối cộng đồng trên không gian số

Sáng ngày 11/10/2026, tại chùa Khai Nguyên, xã Đoài Phương, thành phố Hà Nội, Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IX (2022–2027) với chặng đường 15 năm (2012 – 2026) hình thành, phát triển của ngành truyền thông Phật giáo, ghi nhận những đóng góp đã qua và định hướng cho chặng đường phía trước.

Chư tôn đức lãnh đạo Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tham dự, chứng minh Hội nghị tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IX và nhìn lại chặng đường 15 năm hình thành, phát triển của truyền thông Phật giáo.

Chư tôn đức tham dự hội nghị tại chùa Khai Nguyên, xã Đoài Phương, Hà Nội.

Thượng tọa Thích Đạo Thịnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Thông tin Truyền thông Trung ương, trụ trì chùa Khai Nguyên.

Tham dự buổi lễ có Chư tôn đức lãnh đạo Giáo hội, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam;  Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Pháp, Ủy viên Thường trực Hội đồng Chứng minh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự; Hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Thông tin Truyền thông TƯ GHPGVN; Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Hòa thượng Thích Thanh Điện, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Hòa thượng Thích Huệ Thông, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự; Thượng tọa Thích Thanh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự kiêm Chánh Văn phòng Trung ương Giáo hội; Thượng tọa Thích Phước Nguyên, Phó Tổng Thư ký Hội đồng Trị sự kiêm Chánh Văn phòng II Trung ương Giáo hội. Cùng tham dự còn có Chư tôn đức Văn phòng Trung ương Giáo hội, đại diện các cơ quan, ban, viện Trung ương và thành phố Hà Nội.

Đại biểu đại diện Ban Tôn giáo Chính phủ và các cơ quan, ban, ngành tham dự hội nghị tổng kết hoạt động Phật sự của Ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam.

Về phía các cơ quan nhà nước, có sự hiện diện của: Tiến sĩ Nguyễn Văn Thanh, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trưởng ban Dân tộc và Tôn giáo; Bà Trần Thị Minh Nga, Phó Trưởng ban Ban Tôn giáo Chính phủ; Ông Nguyễn Văn Thúy, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Nội vụ; Ông Lê Minh Khánh, Vụ trưởng Vụ Tôn giáo, Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các Đoàn thể Trung ương; Đại tá, PGS.TS. Nguyễn Xuân, Cục A02, Bộ Công an; Ông Ngư Văn Hùng, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Di sản văn hóa.

Đại biểu tham dự hội nghị, cùng nhìn lại chặng đường phát triển và những đóng góp của công tác thông tin, truyền thông Phật giáo trong thời gian qua.

Buổi lễ còn có sự tham dự của các giáo sư, tiến sĩ, đại diện các  cơ quan Trung ương và thành phố Hà Nội, các nhà khoa học, phóng viên báo chí cùng đông đảo đại biểu, cư sĩ, Phật tử.

Nhìn lại chặng đường 15 năm, năm 2012 được xem là dấu mốc quan trọng đối với công tác thông tin, truyền thông của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VII, Ban Thông tin Truyền thông được thành lập và đặt ra nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin, kết nối các hoạt động Phật sự và đưa những giá trị tốt đẹp của đạo Phật đến với cộng đồng.

Những ngày đầu, hoạt động truyền thông còn gặp nhiều khó khăn về tổ chức, nhân lực, phương tiện và kinh phí. Tuy nhiên, với sự chỉ đạo của Trung ương Giáo hội, sự đóng góp của chư tôn đức, cư sĩ, Phật tử và những người làm báo, hệ thống truyền thông Phật giáo từng bước được xây dựng và mở rộng.

Quá trình phát triển có thể nhìn qua các giai đoạn. Nhiệm kỳ VII (2012–2017) đặt nền móng cho tổ chức và hệ thống hoạt động. Nhiệm kỳ VIII (2017–2022) tập trung mở rộng, từng bước chuyên nghiệp hóa. Đến nhiệm kỳ IX (2022–2027), công tác quản trị và chuyển đổi số được chú trọng, hướng tới một hệ thống truyền thông có khả năng kết nối, phối hợp và lan tỏa thông tin hiệu quả hơn. Không chỉ thay đổi về phương tiện truyền tải mà là bước chuyển trong cách tiếp cận công chúng để thông tin Phật giáo ngày càng rõ ràng, kịp thời, dễ hiểu và phù hợp với đời sống hiện đại.

Phát biểu tại hội nghị, Hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Thông tin Truyền thông Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Trưởng ban Tổ chức, đã nhìn lại quá trình hình thành và phát triển của truyền thông Phật giáo.

Hòa thượng Thích Gia Quang phát biểu tại hội nghị, nhìn lại chặng đường 15 năm hình thành và phát triển của ngành truyền thông Phật giáo Việt Nam.

Theo Hòa thượng, sau 15 năm hoạt động, truyền thông của Giáo hội đã có bước tiến đáng kể, từ nhiệm vụ thông tin về các hoạt động Phật sự đến việc xây dựng một hệ sinh thái truyền thông với nhiều nền tảng và hình thức thể hiện.

Điều quan trọng không chỉ là đưa tin về các sự kiện, khóa lễ hay hoạt động của Giáo hội, mà còn làm sao để những giá trị từ bi, trí tuệ, đạo đức và tinh thần hướng thiện của Phật giáo được chuyển tải tự nhiên vào đời sống xã hội trong đó đáng chú ý như:

Chương trình “Vu Lan – Đạo hiếu & Dân tộc”, lan tỏa sâu rộng tinh thần tri ân, báo ân qua 3 mùa tổ chức liên tiếp (2023, 2024, 2025), kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật truyền hình và an sinh xã hội tại Điện Biên, Quảng Trị, Tuyên Quang… với kinh phí hàng tỷ đồng.

Giải Báo chí Phật giáo toàn quốc, khởi xướng thành công từ năm 2024, thu hút gần một nghìn tác phẩm báo chí dự thi mỗi năm, tạo nhịp cầu gắn kết giữa Phật giáo với nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Phát triển hệ sinh thái số chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng Cổng thông tin Phật giáo, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, kênh Phật sự Online (PSO), Phật sự Thủ đô, kênh truyền hình Bchannel – BTV9 An Viên, thu hút hàng trăm nghìn lượt theo dõi và tương tác trên không gian mạng.

Gắn truyền thông với trách nhiệm xã hội, biên cương – hải đảo, tổ chức các chuyến công tác thăm hỏi, tặng quà, phản ánh đời sống tín ngưỡng tâm linh của quân dân tại quần đảo Trường Sa, Nhà giàn DK1 (năm 2022 và 2026), khẳng định tinh thần Phật giáo luôn đồng hành cùng dân tộc.

Chư Ni tham dự hội nghị tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IX và kỷ niệm 15 năm truyền thông Phật giáo.

Đại biểu đại diện các cơ quan, tổ chức và giới nghiên cứu tham dự hội nghị tại chùa Khai Nguyên, Hà Nội.

Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển nhanh, video ngắn ngày càng phổ biến và trí tuệ nhân tạo tạo ra nhiều thay đổi trong cách tiếp nhận thông tin, người làm truyền thông Phật giáo cần có cách làm phù hợp hơn. Nội dung phải bảo đảm tính chính xác, giữ được chiều sâu giáo lý nhưng vẫn gần gũi, dễ tiếp nhận với nhiều nhóm công chúng.

Hòa thượng cũng lưu ý đến trách nhiệm định hướng thông tin, chủ động phản bác những nội dung sai lệch và góp phần xây dựng hình ảnh Giáo hội chân thực, nhân văn.

Đó là yêu cầu không những đối với đội ngũ truyền thông trong giai đoạn mới. Bởi một thông tin được truyền tải nhanh chưa hẳn đã đủ; điều cần thiết hơn là thông tin ấy phải đúng, có ích và giúp người đọc hiểu đúng về Phật giáo cũng như những hoạt động phụng sự của Tăng Ni, Phật tử.

Tại hội nghị, các đại biểu đã được theo dõi phóng sự tài liệu “15 năm – một chặng đường”, nhìn lại quá trình xây dựng, phát triển và phụng sự của ngành truyền thông Phật giáo Việt Nam.

Phía sau những trang tin, chương trình phát thanh, truyền hình hay các sản phẩm trên nền tảng số là sự đóng góp của nhiều thế hệ chư tôn đức, cư sĩ, Phật tử, phóng viên và cộng tác viên. Có những người tham gia từ những ngày đầu còn nhiều thiếu thốn; có những người tiếp nối, mở rộng hoạt động và từng bước đưa truyền thông Phật giáo thích ứng với môi trường số.

Nhằm ghi nhận những đóng góp đó, Ban Tổ chức đã tổ chức tri ân Chư tôn đức lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Ban Thông tin Truyền thông Trung ương qua các nhiệm kỳ. Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn trao khánh vàng tri ân lãnh đạo Ban qua các thời kỳ. 

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn cùng Chư tôn đức lãnh đạo Giáo hội trao khánh vàng tri ân các vị lãnh đạo Ban Thông tin Truyền thông Trung ương và tặng hoa chúc mừng tại hội nghị kỷ niệm 15 năm hình thành và phát triển của truyền thông Phật giáo Việt Nam.

Đại đức Thích Nguyên Chính, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Trung ương Giáo hội, công bố quyết định trao Bằng tuyên dương công đức của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đến các tập thể, cá nhân tiêu biểu có đóng góp cho công tác truyền thông.

Đại đức Thích Nguyên Chính, Ủy viên Thư ký Hội đồng Trị sự, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Trung ương Giáo hội, công bố quyết định trao Bằng tuyên dương công đức các tập thể, cá nhân có đóng góp cho truyền thông Phật giáo.

Chư tôn đức nhận Bằng tuyên dương công đức của Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam tại hội nghị tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ IX và chặng đường 15 năm truyền thông Phật giáo.

Buổi lễ cũng lắng nghe những chia sẻ của Tiến sĩ, nhà báo Trần Bá Dung về hành trình đưa tinh thần trí tuệ, từ bi vào hoạt động truyền thông Phật giáo.

Tiến sĩ, nhà báo Trần Bá Dung phát biểu tại Hội nghị tổng kết 15 năm hình thành và phát triển ngành truyền thông Phật giáo Việt Nam.

Sự ghi nhận ấy không chỉ dành cho những thành quả đã đạt được, mà còn là lời tri ân đối với những người đã dành thời gian, công sức, trí tuệ và tâm huyết để xây dựng hệ thống truyền thông của Giáo hội qua từng giai đoạn.

Trong đạo từ tại hội nghị, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn nhấn mạnh vai trò của thông tin, truyền thông như một kênh hoằng pháp hữu hiệu trong thời đại mới.

Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn ban đạo từ tại Hội nghị tổng kết 15 năm hình thành và phát triển ngành truyền thông Phật giáo Việt Nam.

Qua 15 năm, truyền thông Phật giáo đã góp phần chuyển tải những thông điệp về từ bi, trí tuệ, phản ánh hoạt động Phật sự của Tăng Ni, Phật tử trong nước cũng như đồng bào Phật tử ở nước ngoài. Những thông tin được truyền tải đúng đắn giúp công chúng hiểu hơn về sinh hoạt của Giáo hội, những đóng góp xã hội và tinh thần phụng đạo, yêu nước của Phật giáo Việt Nam.

Trưởng lão Hòa thượng ghi nhận công đức của Hòa thượng Thích Gia Quang cùng chư tôn đức, cư sĩ lãnh đạo Ban Thông tin Truyền thông Trung ương và địa phương, đồng thời biểu dương tinh thần dấn thân của đội ngũ làm truyền thông trong bối cảnh không gian mạng có nhiều diễn biến phức tạp.

Theo tinh thần đạo từ được nhấn mạnh tại buổi lễ, người làm truyền thông Phật giáo cần giữ vững chánh kiến, chánh tư duy, có trách nhiệm với từng thông tin được đăng tải “Tâm trong, trí sáng, ngòi bút thép”, góp phần giữ vững sự thanh tịnh của ngôi nhà Giáo hội và củng cố niềm tin vững chắc trong cộng đồng xã hội.

Khi xuất hiện những nội dung sai lệch, việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và có căn cứ là điều cần thiết để định hướng dư luận, bảo vệ sự trong sáng của Giáo hội và củng cố niềm tin của cộng đồng.

Trong môi trường thông tin ngày càng đa dạng, sự cẩn trọng càng có ý nghĩa. Một bài viết, một hình ảnh hay một đoạn video có thể được chia sẻ rất nhanh; vì vậy, tính chính xác, thái độ khách quan và cách diễn đạt có trách nhiệm phải luôn được đặt lên hàng đầu.

Truyền thông Phật giáo cũng cần tránh cách làm chỉ chú trọng số lượng tin bài hoặc lượt tương tác. Điều quan trọng hơn là nội dung có đem lại lợi ích cho người đọc hay không, có giúp công chúng hiểu đúng về đạo Phật hay không và có góp phần lan tỏa những điều tốt đẹp trong đời sống hay không.

Bước vào giai đoạn tiếp theo, Giáo hội đang triển khai chủ trương sắp xếp, tinh giản bộ máy tổ chức. Theo định hướng được nêu tại hội nghị, việc kiện toàn tổ chức cần đi cùng với nâng cao hiệu quả hoạt động, phát huy nguồn lực và tăng cường sự phối hợp giữa các đơn vị.

Đối với công tác truyền thông, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, nâng cao chất lượng nội dung và tận dụng phù hợp những lợi thế của công nghệ. Các nền tảng số cần được phát triển theo hướng hỗ trợ lẫn nhau, bảo đảm thông tin chính xác, dễ tiếp cận và phù hợp với từng nhóm công chúng.

Bên cạnh việc phản ánh các hoạt động Phật sự, truyền thông cần quan tâm hơn đến những câu chuyện đời thường, những tấm gương sống tốt, các hoạt động từ thiện, giáo dục đạo đức và những đóng góp thiết thực của Tăng Ni, Phật tử trong cộng đồng.

Những nội dung gần gũi, xuất phát từ thực tế sẽ giúp người đọc hiểu Phật giáo không chỉ qua nghi lễ hay sự kiện, mà còn qua cách ứng xử, tinh thần sẻ chia và những việc làm có ích cho xã hội.

Kỷ nguyên số mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đòi hỏi người làm truyền thông không ngừng học hỏi, đổi mới và giữ vững nguyên tắc nghề nghiệp. Công nghệ có thể giúp thông tin đến với công chúng nhanh hơn, nhưng sự chân thành, tính chính xác và trách nhiệm vẫn là những yếu tố quyết định giá trị của mỗi sản phẩm truyền thông.

Kết thúc đạo từ tại hội nghị, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn gửi lời chúc an lạc đến chư tôn đức Tăng Ni, quý đại biểu, cư sĩ và Phật tử; đồng thời bày tỏ kỳ vọng ngành Thông tin Truyền thông Giáo hội Phật giáo Việt Nam tiếp tục phát huy tinh thần hòa hợp, sáng tạo, hoàn thành tốt những nhiệm vụ được Giáo hội giao phó.

Mười lăm năm là một chặng đường để nhìn lại những gì đã làm được, những khó khăn đã vượt qua và những kinh nghiệm cần tiếp tục phát huy. Với nền tảng đã xây dựng, truyền thông Phật giáo Việt Nam đứng trước cơ hội phát triển theo hướng chuyên nghiệp, đa dạng và gần gũi hơn với đời sống.

TT.Thích Đạo Thịnh, Phó Trưởng ban TT-TT T.Ư, trụ trì chùa Khai Nguyên phát biểu cảm tạ

Điều đọng lại sau mỗi bản tin, mỗi chương trình hay mỗi sản phẩm truyền thông không chỉ là thông tin về một sự kiện, mà còn là những giá trị được gửi gắm và lan tỏa. Khi thông tin được làm bằng sự chân thật, hiểu biết và tinh thần phụng sự, truyền thông Phật giáo sẽ là nhịp cầu đưa những giá trị tốt đẹp của đạo Phật đến với cộng đồng, góp phần làm cho đạo và đời ngày càng đồng hành và gắn bó.

Xin giới thiệu hình ảnh ghi nhận tại buổi lễ:

Thực hiện: Hồng Lam - Phúc Thịnh - Cẩm Vân