Tránh khóc lóc, đừng kéo người ra đi quay lại với sự luyến tiếc
Nhiều gia đình vì quá thương nên ôm lấy người bệnh mà khóc, liên tục gọi tên, kể lể, van
xin họ đừng đi. Nhưng chính những điều ấy lại có thể làm tâm người sắp mất thêm rối loạn. Khi nghe tiếng khóc của người thân, họ dễ khởi lên sự lo lắng, tiếc nuối, bám víu vào con cháu, tài sản hay những việc còn dang dở. Tâm càng nặng nề thì sự ra đi càng khó khăn. Thương đúng cách không phải là giữ họ lại. Thương đúng cách là giúp họ buông xuống.
Nhắc họ nhớ đến những việc thiện đã làm
Nếu người bệnh còn tỉnh táo, hãy ngồi bên cạnh và nhẹ nhàng nhắc lại những điều tốt đẹp họ đã từng làm trong đời.
Có thể nói:
"Ba đã sống rất tử tế, giữ 5 Giới rất tốt."
"Mẹ đã cúng dường rất nhiều hồi lên chùa kia."
"Những việc lành mẹ đã làm sẽ không mất đi."
"Giờ đây mẹ cứ an tâm, mọi việc trong nhà đã có con lo."
Những lời nói chân thành ấy giúp tâm họ khởi lên niềm hoan hỷ và an ổn. Khi nhớ đến việc thiện, tâm thường trở nên nhẹ nhàng hơn, bớt sợ hãi hơn.
Hướng tâm về Phật, Pháp, Tăng
Đối với người có lòng tin Tam Bảo, đây là nơi nương tựa vô cùng vững chắc. Người thân có thể tụng những bài kinh ngắn, dễ nghe, dễ hiểu như Kinh Từ Bi, Kinh Diễm Lành hay niệm ân đức Phật, hoặc đơn giản là cùng đọc: "Con xin đem hết lòng thành kính xin quy y Đức Phật, Pháp, Tăng."
Điều quan trọng không nằm ở việc tụng thật nhiều, mà ở sự chân thành, nhẹ nhàng và thanh tịnh. Âm thanh của Chánh pháp giống như ngọn đèn giữa đêm tối, giúp người sắp ra đi có nơi nương tựa cho tâm mình.
Tuyệt đối không tranh cãi hay bàn chuyện tài sản
Có những cảnh tượng rất đau lòng. Người bệnh còn nằm đó nhưng người thân đã bắt đầu nói chuyện đất đai, tiền bạc, chia chác tài sản, thậm chí cãi vã với nhau. Những lời ấy có thể làm người sắp mất khởi tâm sân hận, lo âu hoặc tiếc nuối. Một niệm bất thiện xuất hiện đúng lúc ấy có thể trở thành gánh nặng lớn lao.
Vì vậy, những chuyện hơn thua của người sống hãy để lại cho người sống giải quyết. Trước mặt người sắp mất, chỉ nên có sự yêu thương, tha thứ và bình an.
Điều quan trọng nhất là giúp họ buông
Thân này vốn vô thường.
Ai sinh ra rồi cũng phải già, phải bệnh, phải chết.
Không ai giữ được thân xác mãi mãi.
Điều quý giá không phải là níu kéo thêm vài ngày hay vài giờ trong đau đớn, mà là giúp người ấy ra đi với một tâm không oán hận, không sợ hãi, không tiếc nuối.
Người có trí hiểu rằng:
Không phải ai chết trong tiếng khóc cũng là có hiếu.
Nhiều khi, một lời nhắc nhở đúng lúc, một câu kinh nhẹ nhàng, một bầu không khí thanh tịnh lại là món quà lớn nhất dành cho người sắp bước qua ngưỡng cửa sinh tử.
Khi cái chết đến, tiền tài, danh vọng, nhà cửa đều phải bỏ lại. Chỉ có nghiệp và tâm ý là đi theo. Vì thế, món quà cuối cùng dành cho người sắp ra đi chính là giúp họ giữ được một tâm thanh thản, sáng suốt và an lành. Đó mới là sự hộ niệm thiết thực, đúng tinh thần Phật pháp.
Muốn tái sinh về cõi trời, hãy chuẩn bị ngay từ giây phút này
Trong Kinh tạng, Đức Phật dạy rằng không phải ai chết cũng giống nhau. Có người ra đi trong hoảng loạn, sân hận và tiếc nuối. Có người ra đi trong sự bình an, tín tâm và hoan hỷ. Chính vì vậy, người hộ niệm không chỉ giúp người sắp mất bớt sợ hãi, mà còn giúp họ hướng tâm về những cảnh giới tốt đẹp, đặc biệt là các cõi trời thiện lành.
Nếu người ấy có lòng tin vững chắc nơi Phật, Pháp, Tăng, thường xuyên bố thí, giữ giới, sống hiền lành, biết giúp đỡ người khác và lúc lâm chung khởi tâm trong sạch, hoan hỷ, thì sự tái sinh vào các cõi trời là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Đức Phật thường tán thán các cõi trời thuộc Dục giới
Trời Tứ Đại Thiên Vương dành cho những người có phước lành, biết kính trên nhường dưới, giữ gìn giới hạnh.
Trời Đao Lợi, nơi có thiên chủ Sakka (Đế Thích) cư ngụ, dành cho những người sống nhiều thiện nghiệp, rộng lòng bố thí và tôn kính Tam Bảo.
Trời Dạ Ma, cảnh giới an vui hơn nữa, ít khổ não hơn cõi người.
Trời Đâu Suất, nơi nhiều vị Bồ-tát và chư Thiên có thiện nghiệp sâu dày cư ngụ.
Các cõi trời Hóa Lạc và Tha Hóa Tự Tại là những cảnh giới có phước báo rất lớn thuộc Dục giới.
Tuy nhiên, Đức Phật cũng nhắc nhở rằng:
Dù sinh lên cõi trời vẫn chưa phải là giải thoát. Thọ mạng trên trời có thể dài hàng triệu năm theo cách tính của loài người, nhưng khi phước hết thì vẫn phải tái sinh trở lại. Cho nên người có trí không chỉ mong cầu cõi trời.
Họ xem cõi trời là một nơi an lành để tiếp tục tu tập và vun bồi Chánh pháp, chứ không phải là mục tiêu cuối cùng. Nếu phải lựa chọn giữa việc tái sinh vào một cõi lành hay đọa vào khổ cảnh, dĩ nhiên cõi trời tốt đẹp hơn rất nhiều. Nhưng nếu phải lựa chọn giữa cõi trời và Niết-bàn, thì bậc Thánh đệ tử luôn hướng đến Niết-bàn.
Vì cõi trời vẫn còn vô thường.
Niết-bàn mới là an ổn tuyệt đối.
Hộ niệm cho người sắp mất cần hướng tâm về thiện pháp
Vì vậy, khi hộ niệm cho người sắp mất, hãy giúp họ nhớ đến những việc thiện đã làm, nhớ đến Tam Bảo, nhớ đến giới hạnh thanh tịnh của mình. Khi tâm được an trú trong thiện pháp, họ có thể tái sinh vào cõi lành, cõi người hoặc cõi trời.
Nhưng đối với người học Phật chân chánh, mục tiêu không dừng lại ở việc "sinh lên trời", mà là từng bước đoạn trừ tham, sân, si để thoát khỏi cả cõi người lẫn cõi trời.
Cõi trời là nơi hưởng phước. Niết-bàn mới là nơi chấm dứt mọi khổ đau. Người có trí vẫn làm các thiện nghiệp để được an lạc, nhưng không quên mục tiêu tối hậu là thoát khỏi toàn bộ vòng luân hồi sinh tử.
Thiện Tri Thức
